Ga verder naar de inhoud

Partnerschappen

It takes a village to raise a child, zegt een oud gezegde. Wel, it takes a team to teach. Onderwijs maken we samen. Samenwerken is iets dat zowel binnen een school tussen collega’s plaatsvindt, maar ook met partners buiten een school kan gebeuren.

Wie zijn inspirerende partners?

Een school is geen eilandje. Leraren sluiten zich niet op binnen de muren van de school. Door sterke samenwerkingsverbanden aan te gaan met externe partners en experten, de omgeving en ouders, staan leraren niet alleen. Ook wat het taalbeleid en taalonderwijs betreft: net zoals taal een deel uitmaakt van het dagelijkse leven, zo vindt het taalonderwijs ook linken met de wereld buiten de school.

  • Experten en (pedagogische) begeleiders
  • Ondersteuners, CLB-medewerkers, logopedisten, vervolgschoolcoaches ...
  • Partners uit de omgeving of binnen een vakgebied zoals stageplekken, bibliotheken, sport- en jeugdorganisaties ...
  • Ouders en oud-leerlingen
  • Andere schoolteams
  • ...

Zo doen zij het

De Vindertuin werkt samen met een externe ondersteuner die niet alleen vormingen geeft, maar ook komt observeren in de klassen. Ze koppelt haar ervaringen terug naar het kernteam taalbeleid, ontwikkelt samen met de leraren materialen, modelt en bereidt samen met de leraren lessen voor. Spannend, maar zo kan haar ondersteuning echt op maat van de school zijn.

Waarom zijn partnerschappen belangrijk?

Inspirerende externe partners kunnen iets betekenen voor individuele leraren of teamleden. Leraren kunnen erdoor gemotiveerd worden om te experimenteren met nieuwe materialen, en veranderingen in de praktijk door te voeren.

Ook op het schoolteam kunnen ze een positieve impact hebben. Ze kunnen veranderingsprocessen in gang zetten of verduurzamen: iemand van buiten de school heeft soms oog voor de zaken die je inmiddels als vanzelfsprekend beschouwt, of werpt een frisse blik op je werking. Bovendien helpen partners scholen om in te zetten op maximale ontwikkelingskansen voor leerlingen, door samen te werken met de buurt, ouders en organisaties. Ze kunnen samen een leerrijke omgeving vormen die een rijke context voor taalleren biedt.

Op leerlingniveau kunnen partners als bibliotheken ondersteunen in een rijk boekenaanbod en meertalige ouders ondersteunen om de talige diversiteit een plaats te geven op school. Verder kunnen ze ook inspirerende lezingen en workshops organiseren.

Hoe kan een school partnerschappen aangaan?

Een externe partner draagt altijd een andere bril. Welke externe partners zijn er zoal en hoe kunnen deze partners bijdragen aan taalkrachtiger onderwijs?

Zo doen zij het

De Mozaïek werkt samen met een vormingsmedewerker van het Centrum voor Taal en Onderwijs net op het moment dat de school na een doorlichting aan een verbetertraject met de pedagogisch begeleider begint. Ze beslissen om beide trajecten samen aan te pakken: de werkmomenten met het team worden nu door twee begeleiders voorbereid en gegeven.

Experten en begeleidingsdiensten

In veel scholen beperkt professionalisering door externen zich vaak tot het uitnodigen van een spreker op een pedagogische studiedag. Het is altijd interessant om expertise van buiten de school binnen te brengen. Experts kunnen namelijk inspireren, een zaadje planten of ervoor zorgen dat de leden van het schoolteam bepaalde principes voor het eerst horen en ‘dezelfde taal spreken.’ Toch heeft een eenmalige vorming slechts een beperkt effect.

Wat maakt een samenwerking wel effectief?

  • Als er een duidelijk en gemeenschappelijk doel is.
  • Als de expertise van de partner complementair is aan de expertise die aanwezig is op school.
  • Als er een duidelijke klik is op vlak van visie, en als er wederzijdse waardering is.
  • Als er gelegenheid is voor uitwisseling met de partner.
  • Als er gelegenheid is voor voorbereiding, reflectie en terugkoppeling over nieuwe inzichten binnen de school zelf.
  • Als de samenwerking langdurig is.
  • Als de schoolleider het partnerschap binnen de school ondersteunt.

Ouders

Ouderbetrokkenheid bij taalbeleid gaat over de manier waarop ouders de ontwikkeling van hun kind stimuleren en ondersteunen, thuis en op school.

  • Thuisbetrokkenheid: ouders hebben een interesse in de ontwikkeling van hun kind, hebben hoge maar realistische verwachtingen… Let op met je verwachtingen van de ouders bij het helpen bij huiswerk, want niet elke ouder heeft zelf veel schoolse ervaring.
  • Ouderbetrokkenheid op school: constructieve interactie tussen leraren en ouders, tweerichtingsverkeer. Informele en formele communicatie.
  • Voorleesouders
  • Taallessen Nederlands op school.

Zo doen zij het

Een docent van de educatieve master van een universiteit in de buurt van de Centrumschool is op zoek naar scholen waar een praktijkonderzoek kan plaatsvinden. De taalbeleidscoördinatoren springen op dit idee: studenten zouden samen met de school een onderzoekje kunnen doen over de schrijfcompetentie van hun leerlingen te evalueren.

Ondersteuners

Ondersteuners die leerlingen en klassen met specifieke behoeften begeleiden en hun leraren coachen, CLB-medewerkers, logopedisten of andere externen bieden inzichten die een invloed hebben op taalleren en taalbeleid.

Partners uit de omgeving of binnen een vakgebied

Ook partners uit de bredere omgeving van de school of mensen met expertise binnen een bepaald vakgebied kunnen een meerwaarde betekenen voor het team. Zo bieden veel universiteiten en hogescholen boeiende mogelijkheden aan om praktijkonderzoek op je school te voeren of op een andere manier expertise binnen te brengen. Andere voorbeelden van partners zijn bibliotheken, stagebedrijven, brede scholen in de buurt, musea ...

Andere scholen

En wat als we eens wat meer ‘over het muurtje’ gingen kijken? Schoolteams die erop uit trekken naar andere scholen, kunnen de hiaten in hun eigen prakijken vullen, ondersteuning zoeken, alternatieven vinden of geïnspireerd worden. Teams die andere scholen te gast ontvangen, kunnen bevestiging krijgen in hun eigen prakijken.

Enkele tips:

  • Hoorde je iets inspirerends waaien over een school uit je buurt? Contacteer hen eens met de vraag of je een dagje mag komen kijken naar hun manier van werken.
  • Bouw een lerend netwerk, namelijk een groep mensen uit verschillende scholen met gelijkaardige interesses of functies die samenkomen om uit te wisselen.

(Oud-)leerlingen

Vergeet ook de leerlingen zelf niet, of de leerlingen die achteraf kunnen getuigen over hun schoolloopbaan op jouw school. Je kan hen in een algemene enquête bevragen over hun ervaringen op school, over wat hen ondersteunde in verdere studies of job en over wat ze gemist hebben op vlak van taalonderwijs. Oud-leerlingen kunnen ook komen spreken over hun studiekeuze of beroep en aangeven welke talige vereisten nodig zijn, of tips geven over hoe laatstejaars aan hun taalcompetentie kunnen werken.

Aan de slag

Hieronder tippen we enkele materialen waarmee je samen met jet team aan de slag kan rond het opzetten van partnerschappen.

Ouders als partner in je taalbeleid

De mate waarin ouders betrokken zijn bij de schoolloopbaan van hun kinderen doet ertoe, vooral wanneer ouders interesse tonen in het…

Lees meer over meertaligheid

Meertaligheid kan gaan over de kenmerken van onze leraren en leerlingen die meerdere talen machtig zijn, of over een verschil in…

De professionele leergemeenschap

Vorm een professionele leergemeenschap om je taalbeleid en taalpraktijk te verbeteren en collectief te leren.