Ga verder naar de inhoud

Wat is taalbeleid?

Een schooleigen taalbeleid heeft als doel het (taal)onderwijs te versterken en de taalcompetenties van leerlingen te bevorderen. Om dat te bereiken, realiseren alle leraren effectieve taalpraktijken en worden zij hiervoor ondersteund binnen een krachtige leeromgeving. Om de veranderingen in de klas en in het team duurzaam te implementeren, doorloopt de school een dynamisch implementatieproces.

Een taalbeleid slaagt er echter niet altijd in de vooropgestelde doelen te realiseren. Ontdek in deze leerbox de drie tandwielen waaraan je moet draaien om als school een strategisch taalbeleid uit te rollen dat effectief en duurzaam is.

Waarom taalbeleid?

Het is een open deur: hoe taalcompetenter leerlingen zijn, hoe groter de kans dat ze met succes hun schoolcarrière doorlopen. Het ontwikkelen van een voldoende hoge taalvaardigheid en geletterdheid in het Nederlands vormt immers niet alleen een centraal onderdeel van de eindtermen; Nederlands is daarnaast ook de instructietaal om de inhoud van alle vakken op school te leren, te onderwijzen en te demonstreren. Taal vormt in die zin de toegangspoort tot nieuwe kennis, vaardigheden en attitudes.

De gemiddelde leraar twijfelt dan ook niet aan het belang van taal, want welk vak je ook geeft: als leraar ben je tijdens al je lessen een intensief taalgebruiker. Of je nu een kleuterleraar of een leraar basis- of secundair onderwijs bent, elke les en elk vak biedt kansen om bewust en doelgericht met taal aan de slag te gaan. Net hier kan een taalbeleid een stevige houvast bieden. Het ondersteunt leraren om die kansen te zien en te grijpen.

Hoewel een taalbeleid alle leraren kan ondersteunen om het onderwijs en de leerlingen te versterken, leidt het niet altijd tot dat doel. Soms blijft het bij een plan op papier of een opdracht voor enkele leraren van het team. De drie tandwielen laten draaien en een taalbeleid uitbouwen dat effectief en duurzaam is, kan enkel als de hele school zijn schouders hieronder zet. Alleen als elke (vak)leraar vanuit een gezamenlijke visie taalleerkansen creëert, krijgen leerlingen alle kansen om de hele dag door taalcompetenter te worden. Alleen zo wordt je taalbeleid een strategisch taalbeleid dat landt op de klasvloer. Maar hoe doe je dat nu in de praktijk? Samenwerken aan taal?

Hoe taalbeleid doen draaien?

Een strategisch taalbeleid dat effectief en duurzaam is, werkt op drie niveaus: klas-, team- en schoolniveau. Als je als school kansen creëert voor je team om samen te leren over krachtige taalpraktijken zodat die kunnen landen in de onderwijspraktijk, zet je een grote stap in de goede richting. Vertrekkende vanuit resultaten uit recent onderzoek naar taalbeleid en inzichten uit de praktijk, ontwierp het CTO een taalbeleidsmodel waarin de drie tandwielen voor een strategisch taalbeleid centraal staan:

  • Effectieve taalpraktijken
  • Krachtige leeromgeving voor leraren
  • Dynamisch implementatieproces


Het eerste tandwiel situeert zicht op het klasniveau en vormt in dit model het vertrekpunt én de grootste schakel. Dit is immers waar taalbeleid om moet gaan: effectieve taalpraktijken tot op de klasvloer krijgen om zo taalcompetente leerlingen te vormen. Deze effectieve taalpraktijken vloeien voort uit wetenschappelijk onderzoek over taalverwerving en krijgen een concrete vertaling in zeven didactische principes. Ben je benieuwd over welke zeven principes het gaat?


Wil je de zeven principes voor effectieve taalpraktijken doen landen op de klasvloer, dan kan het tweede tandwiel niet ontbreken. Dit benadrukt het belang van het creëren van een krachtige samenleercultuur op school. Deze leeromgeving moet leraren en schoolteams de kans bieden om te kunnen samenwerken, in interactie te gaan en ervaringen en ideeën uit te wisselen. Om hierin ondersteund te worden, kunnen schoolteams partnerschappen aangaan en concrete materialen en tools aanreiken en raadplegen.

Om het samen leren van leerkrachten te bevorderen en verandering op de klasvloer teweeg te brengen, is het derde en laatste tandwiel een onmisbare schakel in het model. Dit wiel representeert het schoolniveau en bestaat uit zes bouwstenen voor een doordacht en dynamisch implementatieproces. Deze bouwstenen helpen een schoolteam om een taalbeleid te creëren, te realiseren en duurzaam te implementeren. Daarnaast staat dit derde tandwiel niet zomaar onderaan in het model. Het vormt een belangrijke basis voor de twee andere wielen doordat de bouwstenen het creëren van een krachtige leeromgeving en het realiseren van effectieve taalpraktijken ondersteunt.

Wil je meer lezen?

Hoewel de drie tandwielen steeds samen in beweging zijn, kennen ze elk hun eigen invulling. Ontdek hier uit welke bouwstenen elk tandwiel is opgebouwd en laat jouw taalbeleid mee draaien.

Effectieve taalpraktijken

Werken aan taal doet elke leraar in de praktijk, op de klasvloer en over de vakken heen. Maar wanneer werk je nu op een krachtige manier aan taal? We beschrijven zeven principes voor taalkrachtig onderwijs. Met deze principes als leidraad kunnen leraren effectieve taalpraktijken ontwikkelen die ze klas- en vakoverstijgend kunnen toepassen.

Ontdek het hier

Krachtige leeromgeving voor leraren

Leraren werken niet op eilandjes, maar maken samen onderwijs. Binnen een strategisch taalbeleid wordt er ruimte gemaakt om van elkaar te leren en om samen effectieve taalpraktijken te ontwikkelen die klas- en vakoverstijgend kunnen worden toegepast. Maar hoe creëer je deze ruimte in de dagelijkse schoolpraktijk?

Ontdek het hier

Dynamisch implementatieproces

Zoals bij elke vernieuwing doorloopt een schoolteam ook bij het uitbouwen van een taalbeleid een duurzaam veranderingsproces. Enkel zo vergroot je de kans dat je taalbeleid ook effectief zal zijn. Maar hoe zorg je ervoor dat je veranderingsproces geïmplementeerd wordt?

Ontdek het hier

Begeleiding op maat?

Wil jij met je team samenwerken aan taal en inzetten op een strategisch taalbeleid? Zoek je hierbij nog ondersteuning? Neem contact met ons op en we bekijken graag samen met jou hoe deze ondersteuning eruit kan zien.

Contacteer ons